Kamulaştırma, Türkiye’de ve dünyada en çok itiraz alan,
en çok revizyona uğrayan,
en çok geciken kamu süreçlerinden biridir.
Bunun nedeni çoğu zaman:
- Hukuk değil
- Mevzuat değil
- Bütçe değil
❗ Bilgiye yanlış yerden bakılmasıdır.
1️⃣ HATA: Kamulaştırmayı “Parsel Listesi” Sanmak
En yaygın hata şudur:
“Kamulaştırılacak parselleri belirledik.”
Hayır.
Belirlenen şey çoğu zaman sadece bir listedir.
Oysa kamulaştırma:
- Parselin kendisiyle değil
- Parselin etkilenme biçimiyle ilgilidir
SagulGIS burada temel bir ayrım yapar:
📌 Parsel ≠ Kamulaştırma Riski
Bir parsel:
- Geometrik olarak sorunlu olabilir
- Yapı yoğunluğu yüksek olabilir
- Ağaç varlığı fazla olabilir
- Hukuki statüsü karmaşık olabilir
Ama bu faktörler tek başına anlamlı değildir.
2️⃣ Taşınmaz Bilgi Sistemi Neden Çöküyor?
Birçok kurumda “Taşınmaz Bilgi Sistemi” vardır.
Ama çoğu ilk kriz anında çöker.
Neden?
Çünkü sistemler şuna dayanır:
- Tablolar
- Alanlar
- Kodlar
Ama şuna dayanmaz:
🧠 karar mantığı
Şu soruların cevabı sistemde yoktur:
- Neden bu parsel?
- Neden bu öncelik?
- Neden burada daha pahalıya mal oldu?
SagulGIS bu çöküşün sebebini şöyle tanımlar:
Bilgi var ama bağlam yok.
3️⃣ Kamulaştırmada Dil Sorunu: Yönetici – Teknik – Hukuk
Kamulaştırmanın en büyük sessiz problemi dil ayrılığıdır.
Teknik ekip:
- Metrekare konuşur
- Mesafe konuşur
- Geometri konuşur
Hukuk:
- Malik konuşur
- Dava konuşur
- Hak konuşur
Yönetici:
- Risk konuşur
- Bütçe konuşur
- Süre konuşur
Ve bu üç dil aynı yerde buluşmaz.
SagulGIS bu üç dili harita üzerinde ortaklaştırır.
4️⃣ SagulGIS Yaklaşımı: Kamulaştırma Bir Risk Problemidir
SagulGIS kamulaştırmayı şöyle tanımlar:
Kamulaştırma = Çok değişkenli bir risk problemidir
Bu yüzden SagulGIS’te:
- “Kamulaştırıldı / kamulaştırılmadı” yoktur
- Risk seviyesi vardır
🧠 SagulGIS ile Kamulaştırma Risk Skoru Yaklaşımı
Asıl fark burada başlar.
SagulGIS’te kamulaştırma:
- Tek bir kararla
- Tek bir ölçütle
- Tek bir tabloyla
değerlendirilmez.
Her unsur ayrı ayrı analiz edilir,
sonra akılcı biçimde birleştirilir.
🏗️ 1. Yapı Analizi (Structure Risk)
Her yapı:
- Aynı değerde değildir
- Aynı etkiye sahip değildir
SagulGIS’te yapı analizi:
- Yapı türü
- Yapı yoğunluğu
- Kullanım durumu
- Fiili durum
gibi parametrelerle yapılır.
📌 Sonuç:
- Yapı bazlı risk skoru
- Parsel üzerindeki yapı baskısı
🌳 2. Ağaç Analizi (Vegetation Risk)
Ağaçlar çoğu sistemde:
- “Var / yok” olarak geçer
Oysa gerçek hayatta:
- Tür önemlidir
- Yoğunluk önemlidir
- Yaş ve dağılım önemlidir
SagulGIS’te:
- Ağaçlar ayrı katmandır
- Ağaçlar ayrı risk üretir
- Ağaçlar kamulaştırma maliyetini doğrudan etkiler
📐 3. Parsel Geometrisi Analizi
Kamulaştırmanın en az konuşulan ama en kritik alanı:
📐 geometri
- Kalan parça verimli mi?
- Parsel bölündüğünde anlamlı mı?
- Şekil bozuluyor mu?
SagulGIS’te:
- Eksene dik düşüm
- Parçalanma oranı
- Kalan alan kullanılabilirliği
analiz edilir.
Bu analiz:
“Bu parsel alınmalı mı?”
sorusundan önce
“Bu parsel alınırsa ne olur?”
sorusunu cevaplar.
⚖️ 4. Hukuki Risk Katmanı
Her parselin hukuki riski aynı değildir.
- Malik türü
- Çok hisselilik
- Önceki davalar
- Uzlaşma geçmişi
SagulGIS’te hukuk:
- Haritanın dışına itilmez
- Risk skoruna dahil edilir
🧠 5. Bütünleşik Kamulaştırma Risk Skoru
Asıl güç burada ortaya çıkar.
Yapı + Ağaç + Geometri + Hukuk
➡️ Bütünleşik Risk Skoru
Bu skor:
- Tek bir sayıya indirgenmez
- Renklerle anlatılır
- Harita üzerinde görünür olur
🟢 Düşük risk
🟡 Orta risk
🔴 Yüksek risk
Ama bu renkler:
- Rastgele değil
- Gerekçelidir
- Geriye dönük açıklanabilir
📊 Görselleştirme, Raporlama, Dashboard
SagulGIS’te:
- Risk sadece hesaplanmaz
- anlatılır
📊 Yönetici dashboard’unda:
- Toplam risk dağılımı
- Yüksek riskli alanlar
- Bütçe–risk ilişkisi
🗺️ Haritada:
- Anında renklenmiş parseller
- Sorunlu yapı kümeleri
- Yoğun ağaç alanları
🧑💼 Yönetici İçin Anlamı
Yönetici artık şunu söyleyebilir:
“Bu parsel pahalı” değil
“Bu parsel yüksek riskli ve nedeni bu.”
Bu, kamulaştırmada oyun değiştirici bir noktadır.
🔥 Sonuç: Kamulaştırmada Hata, Bilgi Eksikliği Değil; Akıl Eksikliğidir
Kamulaştırmada yapılan en büyük hata:
- Veriyi artırmak
- Tabloyu çoğaltmak
ama aklı büyütmemektir.
SagulGIS:
- Yapıyı tek tek analiz eder
- Ağacı tek tek analiz eder
- Geometriyi ciddiye alır
- Hukuku dışlamaz
Ve hepsini tek bir risk aklına dönüştürür.
✨ Son Cümle
SagulGIS ile kamulaştırma,
“nereden keselim” sorusu olmaktan çıkar;
“nerede risk alıyoruz” sorusuna dönüşür.
Ve bu dönüşüm,
bir taşınmaz bilgi sisteminin gerçekten sistem olması demektir.
